Những người khai sinh ra Botanic Garden.

Năm 1846, một khu đất sỏi đá lẫn với đầm lầy ở bờ nam sông Yarra được quy hoạch. Charles La Trobe, Toàn quyền đầu tiên của bang Victoria đã có một quyết định đúng đắn khi đó. 162 năm sau, nơi đây trở thành một trong những khu vườn thực vật đẹp nhất và nổi tiếng nhất thế giới. Tuy nhiên, để có được tính đa dạng sinh học và sự hấp dẫn của cảnh quan như ngày hôm nay ở Royal Botanic Garden, Melbourne (Vườn Thực vật Hoàng gia Melbourne), người ta phải nhắc tới những con người khác - đó là Ferdinand von Mueller và William Guilfoyle.

Ferdinand von Mueller, một nhà địa lí, vật lí và thực vật học gốc Đức, là giám đốc đầu tiên của Botanic Garden vào năm 1857. 39 năm sau kể từ đó cho tới khi mất tại Melbourne vào năm 1896, Mueller dành trọn tình yêu và niềm ham mê công việc cho khu vườn. Ông trở thành một trong những nhà thực vật học nổi tiếng nhất thế giới vào thế kỉ XIX và được phong tước Hiệp sĩ đế chế Anh quốc. Cũng chính Mueller là người đã cho xây dựng và phát triển Trung tâm Bảo tồn Mẫu cây của bang Victoria (The National Herbarium of Victoria) trong khuôn viên khu vườn, nơi về sau trở thành một cơ sở dữ liệu quý giá cho khoa nghiên cứu thực vật học khi lưu giữ rất nhiều các giống loài thực vật lạ khắp nơi trên thế giới.

Nếu như Ferdinand von Mueller, thuần túy là nhà khoa học, đã có công biến Royal Botanic Garden trở thành một bảo tàng sống về thực vật học thì tới lượt mình, William Guilfoyle, khi trở thành giám đốc vào năm 1873, lại làm thay đổi toàn bộ diện mạo khu vườn, biến nó trở thành một trong những khu vườn quyến rũ nhất trên thế giới. Guilfoyle cho chia lại các khu vực, đào thêm hồ, xây các con đường nhỏ xen giữa những bãi cỏ trải dài và những khu cây cối. Hơn một trăm năm qua, về cơ bản, Melbourne Botanic Garden không thay đổi mấy so với thời Guilfoyle.

Điều thú vị là dưới con mắt khắt khe của Mueller, một nhà khoa học, thì sự thay đổi của Botanic Garden là một điều gì đó không chấp nhận được. Tuy nhiên ngày nay nếu ai đã một lần đi dạo trong khuôn viên Vườn thực vật thì đều phải thừa nhận công sức của Guilfoyle bỏ ra quả không nhỏ và rất đáng trân trọng. Botanic Garden thực sự đã trở thành một trong những khu vườn đẹp nhất và quyến rũ nhất trên thế giới. Guifoyle đã chính xác khi ông biến Botanic Garden trở thành niềm tự hào và tài sản chung của người dân Melbourne.

Một thế giới thần tiên.

Mùa xuân. Botanic Garden rợp một màu xanh. Và tiếng chim. Đi dạo trong Vườn thực vật, có thể nghe tiếng hót đặc trưng của các loài chim bản địa, bắt gặp các loài động vật lưỡng cư hay động vật sinh sống nơi đầm lầy. Vượt ra ngoài ý nghĩa ban đầu là một bảo tàng thực vật tự nhiên, Botanic Garden ngày nay đã trở thành một khu vực có tính đa dạng sinh học rất cao. Hiện tại, trong khuôn viên hơn 38 hecta của Botanic Garden, có khoảng 52 ngàn cây thuộc hơn 10 ngàn loài thực vật khác nhau được trồng, đó còn chưa kể tới các loài động vật tự nhiên sinh sống dưới tán rừng.

Ngồi thư thái hay nằm dài trên bãi cỏ, dưới ánh nắng mùa xuân là sự lựa chọn của rất nhiều người dân Melbourne. Hoặc bạn cũng có thể đi dạo trên những con đường nhỏ uốn quanh hồ, xen giữa những hàng cây lớn. Cũng phải nói thêm là khí hậu đa dạng ở Melbourne là môi trường phát triển rất thuận lợi cho các loài cây nhiệt đới cũng như ôn đới đã được Guilfoyle mang về khu vườn, bên cạnh những loài cây quý đã được thu thập trước đó bởi Mueller.

Để có thể dạo quanh hết một vòng Botanic Garden, bạn sẽ phải mất nhiều hơn một ngày. Đó thực sự là một khu vườn khổng lồ với tám cửa chính vòng quanh chu vi, một hồ lớn Ornamental Lake ở phía bắc nối thông với Hồ Trung tâm (Central Lake) nằm giữa Thảm cỏ Hoàng tử (Princes Lawn) và Thảm cỏ Trung tâm (Central Lawn). Trong Botanic Garden, trong khi người lớn nằm duỗi mình thư thái tận hưởng ánh nắng và một không gian thú vị thì bọn trẻ lại thả sức nô đùa trong Vườn trẻ Ian Potter (The Ian Potter Foundation Children’s Garden). Đây cũng là một trong những khu vực thú vị nhất trong Botanic Garden. Bởi lẽ nó được xây dựng với mong muốn tạo ra một không gian riêng cho trẻ em, ở mọi lứa tuổi, quốc gia và nền văn hoá khác nhau có thể khám phá thế giới tự nhiên xung quanh. Bọn trẻ có thể tự mình đào xới, xây dựng, cất giữ những bí mật của riêng mình nơi đây. Nó là thế giới ‘thần tiên’ của không chỉ cô bé Alice mà còn của tất cả trẻ con đang sống ở Melbourne.

Ngoài chơi đùa, bọn trẻ còn được học nhiều thứ từ nơi đây. Các loài thực vật, hệ thống tuần hoàn nước, sự chuyển mùa trong năm... tất cả những điều đó liên quan tới điều lớn lao hơn cả - tự nhiên và sự bảo tồn. Và ngay từ khi còn rất nhỏ, bọn trẻ đã hiểu được điều này thông qua những khu vườn. Phải nhìn những khuôn mặt trẻ thơ đầy hào hứng, những bàn tay lem nhem đất, hì hụi đào đất trồng những mầm cây bé và nhắc nhau tưới nước cẩn thận để tiết kiệm nước, người lớn có thể giật mình vì chính mình đôi khi lại không quan tâm tới những điều bé nhỏ ấy.

Bốn mùa trong một năm ở Melbourne, bốn mùa thay đổi nơi Botanic Garden. Dầu vậy, tôi vẫn luôn có suy nghĩ mùa xuân nơi đây đẹp nhất. Và lũ trẻ. Khởi đầu của một năm, khởi đầu của đời người, màu xanh trên cây lá non, sự thơ trẻ trên những gương mặt bầu bĩnh. Ở đó, tất cả trở lại với thuở ban đầu. Ở đó, thiên nhiên và con người hoà hợp.

(Mời bạn nhấn nút Gallery bên dưới để xem thêm hình)

Huy Cương

Một thế giới thần tiên.

Mùa xuân. Botanic Garden rợp một màu xanh. Và tiếng chim. Đi dạo trong Vườn thực vật, có thể nghe tiếng hót đặc trưng của các loài chim bản địa, bắt gặp các loài động vật lưỡng cư hay động vật sinh sống nơi đầm lầy. Vượt ra ngoài ý nghĩa ban đầu là một bảo tàng thực vật tự nhiên, Botanic Garden ngày nay đã trở thành một khu vực có tính đa dạng sinh học rất cao. Hiện tại, trong khuôn viên hơn 38 hecta của Botanic Garden, có khoảng 52 ngàn cây thuộc hơn 10 ngàn loài thực vật khác nhau được trồng, đó còn chưa kể tới các loài động vật tự nhiên sinh sống dưới tán rừng.

Ngồi thư thái hay nằm dài trên bãi cỏ, dưới ánh nắng mùa xuân là sự lựa chọn của rất nhiều người dân Melbourne. Hoặc bạn cũng có thể đi dạo trên những con đường nhỏ uốn quanh hồ, xen giữa những hàng cây lớn. Cũng phải nói thêm là khí hậu đa dạng ở Melbourne là môi trường phát triển rất thuận lợi cho các loài cây nhiệt đới cũng như ôn đới đã được Guilfoyle mang về khu vườn, bên cạnh những loài cây quý đã được thu thập trước đó bởi Mueller.

Để có thể dạo quanh hết một vòng Botanic Garden, bạn sẽ phải mất nhiều hơn một ngày. Đó thực sự là một khu vườn khổng lồ với tám cửa chính vòng quanh chu vi, một hồ lớn Ornamental Lake ở phía bắc nối thông với Hồ Trung tâm (Central Lake) nằm giữa Thảm cỏ Hoàng tử (Princes Lawn) và Thảm cỏ Trung tâm (Central Lawn). Trong Botanic Garden, trong khi người lớn nằm duỗi mình thư thái tận hưởng ánh nắng và một không gian thú vị thì bọn trẻ lại thả sức nô đùa trong Vườn trẻ Ian Potter (The Ian Potter Foundation Children’s Garden). Đây cũng là một trong những khu vực thú vị nhất trong Botanic Garden. Bởi lẽ nó được xây dựng với mong muốn tạo ra một không gian riêng cho trẻ em, ở mọi lứa tuổi, quốc gia và nền văn hoá khác nhau có thể khám phá thế giới tự nhiên xung quanh. Bọn trẻ có thể tự mình đào xới, xây dựng, cất giữ những bí mật của riêng mình nơi đây. Nó là thế giới ‘thần tiên’ của không chỉ cô bé Alice mà còn của tất cả trẻ con đang sống ở Melbourne.

Ngoài chơi đùa, bọn trẻ còn được học nhiều thứ từ nơi đây. Các loài thực vật, hệ thống tuần hoàn nước, sự chuyển mùa trong năm... tất cả những điều đó liên quan tới điều lớn lao hơn cả - tự nhiên và sự bảo tồn. Và ngay từ khi còn rất nhỏ, bọn trẻ đã hiểu được điều này thông qua những khu vườn. Phải nhìn những khuôn mặt trẻ thơ đầy hào hứng, những bàn tay lem nhem đất, hì hụi đào đất trồng những mầm cây bé và nhắc nhau tưới nước cẩn thận để tiết kiệm nước, người lớn có thể giật mình vì chính mình đôi khi lại không quan tâm tới những điều bé nhỏ ấy.

Bốn mùa trong một năm ở Melbourne, bốn mùa thay đổi nơi Botanic Garden. Dầu vậy, tôi vẫn luôn có suy nghĩ mùa xuân nơi đây đẹp nhất. Và lũ trẻ. Khởi đầu của một năm, khởi đầu của đời người, màu xanh trên cây lá non, sự thơ trẻ trên những gương mặt bầu bĩnh. Ở đó, tất cả trở lại với thuở ban đầu. Ở đó, thiên nhiên và con người hoà hợp.

(Mời bạn nhấn nút Gallery bên dưới để xem thêm hình)