'Tết Âm lịch' hay 'Tết Trung Hoa'?

'Tết Âm lịch' hay 'Tết Trung Hoa'?

'Tết Âm lịch' hay 'Tết Trung Hoa'?

Cập nhật lúc 8 February 2013, 14:50 AEDT

Tết Âm lịch (Lunar New Year) trong tiếng Anh vẫn được quen gọi là Tết Trung Hoa (Chinese New Year). Mặc dù người Việt Nam và Hàn Quốc không thích cách gọi này, nhưng chưa có ai phản ứng một cách chính thức. Câu chuyện này mới được xới lên gần đây bởi một người Việt ở Sydney.

Đề nghị đổi tên

Thắng Ngô chính là tác giả bức thư ngỏ vừa được gửi Thị trưởng thành phố Sydney đề nghị đổi tên Festival chính thức của thành phố này là ‘Tết Âm lịch’, thay vì chữ dùng hiện nay là ‘Tết Trung Hoa’. 

Khá quen mặt đối với cả người Việt và người Úc ở Sydney, Thắng Ngô từng là thành viên hội đồng thành phố Fairfield trong suốt 10 năm (1998-2008) và làm việc cho Đài SBS (dịch vụ truyền thông cho các cộng đồng di dân). Đặc biệt, Thắng còn nổi tiếng với trang blog chuyên về ẩm thực của anh (www. noodlies.com). Anh thường được mời xuất hiện trên truyền thông Úc với tư cách một blogger, một nhà bình luận xã hội để nói chuyện về các vấn đề đa văn hóa.

Thắng nói, từ lâu anh bức xúc với vấn đề tên gọi này, nhưng năm nay anh mới quyết định gửi thư đến bà Thị trưởng thành phố, Clover Moore, người chủ trương xây dựng hình ảnh Sydney như một thành phố đa dạng, dung hòa và bình đẳng các giá trị văn hóa của mọi sắc dân.

Tuy nhiên, điều này, theo Thắng, “trở nên trật lất” khi thành phố vẫn dùng một tên gọi ‘Tết Trung Hoa’ cho lễ hội đón năm mới lớn nhất hàng năm trên phạm vi Sydney.

Anh nói: “Chữ ‘Tết Trung Hoa’ không thể bao hàm truyền thống đón Tết Nguyên Đán của các cộng đồng khác, cụ thể là Việt Nam và Hàn Quốc, cho dù, phong tục này khởi nguồn từ Trung Quốc.”

Bức thư có đoạn: “Năm ngoái, trong bữa tiệc trưa chính thức của Festival Tết, hết vị này tới vị khác lên phát biểu, thảy đều khích lệ chúng tôi đón Tết Trung Hoa. Là một người gốc Việt, tôi cảm thấy không an tâm. Cho dù họ nói gì đi chăng nữa, tôi cũng cảm thấy lễ hội này không phải dành cho mình.”

Và chất vấn

Trong bức thư ngỏ, Thắng dẫn những thống kê dân số gần đây nhất. Theo đó, trên địa bàn thành phố Sydney, có khoảng hơn 15 ngàn cư dân nói tiếng Trung Quốc. Nhưng số người nói tiếng Việt và tiếng Hàn cũng chiếm tới gần một phần ba. Đó là chưa kể rất đông sinh viên đến từ hai quốc gia này đón Tết ở Sydney, thay vì cảm thấy được chào đón trong Festival mừng năm mới tại trung tâm thành phố, họ sẽ cảm giác bị loại ra bởi chính tên gọi của Lễ hội.

Thắng Ngô cũng chất vấn bà Thị trưởng trong số 14 thành viên của nhóm tư vấn tổ chức Festival, tỉ lệ những người có gốc Trung Quốc so với các sắc dân khác như thế nào. Và lí do nào mà thành phố vẫn giữ tên gọi Lễ hội này nhiều năm qua trong khi phần lớn các hội đồng địa phương trên khắp tiểu bang New South Wales đã và đang dùng chữ ‘Tết Âm lịch’.

Đặc biệt, cuối thư, Thắng đặt câu hỏi nghi vấn về mức độ can dự dưới dạng tài trợ của chính phủ Trung Quốc đối với Lễ hội này và liệu điều đó có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng tên gọi Tết Trung Hoa?

Phản hồi

Thư ngỏ của Thắng Ngô đã nhận được nhiều phản hồi đồng tình khi anh đăng tải trên blog, Facebook và Twitter cá nhân. Một người có nick là Nikki viết: “Một số bạn bè của các cháu tôi đã tỏ ra sốc khi tôi nói với họ về Tết Âm lịch. “Đó là Tết Trung Hoa! Ông không phải người Trung Quốc” - họ nói, và tôi thực sự nổi giận. Mặt tôi đỏ gay gắt. Đó chính là tác hại của một cái tên gọi, nó khiến những người không hiểu biết nhận thức sai lệch. Chỉ có người Trung Quốc có thể đón Tết thôi sao?”

Sheila Phạm viết trên Facebook của Thắng: “Hoàn toàn đồng ý với anh. Nếu tra cứu trên google, kết quả của chữ ‘Chinese New Year’ nhiều gấp 35 lần so với ‘Lunar New Year.”

Thư ngỏ của Thắng đã nhận được phản hồi bước đầu của bà Thị trưởng Clover Moore trên Twitter cá nhân. Bà nói: “Chúng tôi đặt mục đích tổ chức Lễ hội mang tính bao hàm. Đã có rất nhiều người Việt Nam, người Hàn Quốc và các sắc dân khác tham dự. Tên gọi hiện thời nói lên một thực tế là cộng đồng người Hoa ở Sydney đã tổ chức Festival này từ 17 năm trước ở China Town.”

Tuy nhiên, ngay dưới trả lời của bà Thị Trưởng, một Twitter tên Heidi Han nói: “Festival này là lễ hội chính thức của thành phố chứ không phải của riêng cộng đồng người Hoa. Liệu có lí do chính trị gì ở đây không?”

Nói chuyện với ban tiếng Việt Radio Australia, Thắng Ngô cho biết, anh đang chờ trả lời chính thức của bà Thị trưởng, như lời bà hứa sẽ thảo luận nghiêm túc vấn đề này với các cộng sự.

“Tôi nghĩ là hồi âm chính thức sẽ không thể có sớm, cũng như họ không thể thay đổi cho năm nay, vì có quá nhiều những thủ tục hành chính, những con người, rồi họp bàn trước khi quyết định. Tôi hy vọng sự thay đổi có thể đến trong năm tới,” Thắng nói.

‘Kung Hei Fat Choy’

Đó là lời chúc đầu năm bằng tiếng Trung trong thông điệp của bà Thị trưởng đăng trên website chính thức của lễ hội Tết năm nay.

Thông điệp có đoạn: “Gắn liền với văn hóa Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam và một số quốc gia khác, những nơi đón Tết theo âm lịch, Festival Tết Trung Hoa của chúng tôi tự hào là một trong những lễ hội năm mới lớn nhất bên ngoài Trung Hoa đại lục… Mỗi năm, Festival Tết Trung Hoa đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy mói quan hệ gần gũi hơn với các khu vực của Trung Quốc.”

Theo thông lệ, hàng năm đều có một đoàn khách từ một thành phố của Trung Quốc đến tham gia Festival Tết Trung Hoa do thành phố Sydney tổ chức.

Trong thông điệp của mình, Bà Thị trưởng nhắc đến Thâm Quyến, thuôc tỉnh Quảng Đông, một trong những vùng kinh tế năng động của quốc gia đông dân nhất hành tinh, sẽ cử một đoàn nghệ sỹ tham dự lễ hội năm nay.

Trên trang web chính thức của Festival, những thông tin về thành phố Thâm Quyến cũng được đưa đậm.

Các chủ đề: